|
İmplant Nedir?
Kayıp diş köklerinin yerini alabilecek materyallere implant
denir. İmplantlar, kuron, köprü veya protezlerin desteklenmesinde
kullanılır. Çene kemiğine cerrahi olarak yerleştirilirler. Eksik
dişlerin tamamlanması için kullanılan diğer metotlara göre
implantlar genellikle daha güvenilir ve doğaldır.
Eksik
dişleri bulunan kişilerin genel sağlıkları yetersiz beslenmeye bağlı
olarak etkilenebilir. Eksik dişlerin bulunmasından ötürü bu kişiler
iyi bir şekilde çiğneme yapamaz ve her tip yiyeceği yiyemezler. Aynı
zamanda diş kaybı kapanışın değişmesine neden olur ve bu da
temporomandibular eklem denen çene ekleminde sorunlara neden olur.
Diş kaybı nedeniyle oluşabilen konuma bozuklukları sonucu kişilerin
kendilerine olan güvenleri de etkilenir.
Eksik dişlerin
bulunduğu alandaki çene kemiği zaman içinde erimeye başlar. Eğer
erime miktarı fazla ise öncelikle çenedeki kemik miktarı kemik
greftleri yardımı ile arttırılır. Böylece implant veya protezin uyum
sağlayabileceği doku altyapısı hazırlanmış olur.
İmplantlar
titanyumdan yapılan, küçük silindir şeklinde ve vidaya benzer
görünümdeki materyallerdir.
Metal bir boyun olan abutment,
implantın çene kemiğine yerleştirilmesinden sonra implanta
vidalanır. Abutment kuron, köprü ya da protez için altyapı
oluşturur.
Osseointegrasyon işlemi ise tüm implantların
başarısında belirleyici etki gösterir. Bu işlemde çene kemiği
implant ile kaynaşır. Çene kemiği titanyumu vücudun bir parçası gibi
algıladığı için implantlar titanyumdan yapılmaktadır.
Başarı
Mevcut araştırmalar kök
şeklindeki implantların cerrahi olarak yerleştirilmesinde zaman
içinde %90 başarı sağlandığını ortaya koymaktadır. Bu tip implantlar
başarısız olursa bu cerrahi işlemden sonraki ilk bir yıl içerisinde
ortaya çıkmaktadır. Bu süreden sonra her yıl implant başarısızlık
oranı %1’e düşmektedir.
Her yıl sadece Amerika’da 300.000 ile
400.000 arasında implant yerleştirilmektedir.
İmplant ve Alternatif Tekniklerin Karşılaştırılması
İmplantların birçok avantajı bulunmaktadır. Öncelikle
alternatifleri ile karşılaştırıldığında çok daha rahat
hissedilmesini sağlamaktadırlar. Doğal dişlerinize benzemektedirler
çünkü çene kemiğinize yerleştirilirler. Kendinize güvenmenize
yardımcı olurlar çünkü protezinizin kayma, tıkırdama ya da çıkma
gibi bir ihtimali yoktur. Çiğneme konusunda klasik protezlerle
karşılaştırıldıklarında daha iyi oldukları açıktır. Klasik bir üst
tam protez kullanan hastada üst damak tam olarak kapatılacağı için
tat almada azalma gerçekleşir. İmplant üstü protezde ise böyle bir
problem ile karşılaşmazsınız.
Kimler
İmplant Adayıdır?
Eksik dişiniz ya da dişleriniz
mevcutsa, genel sağlığınız iyi durumda ise, sağlıklı dişetleriniz
varsa ve çene kemiğinizde implantları destekleyebilecek oranda kemik
mevcutsa, implant adayısınız demektir. Çene kemiğinizde kemik kaybı
mevcut olsa bile implant adayı olmanız mümkün olabilir. Ancak
öncelikle kemik özel bazı işlemler ile yeniden yapılandırılmalıdır.
İmplant yapılmış olan dişleriniz ve çevre dokularının çok iyi
bakılması gerekmektedir. Bunun için dişlerin fırçalanması ve diş ipi
kullanımının yanında düzenli diş hekimi kontrollerinin yapılması
yeterlidir.
Kemik gelişimi tamamlanmamış olan genç hastalar,
hamile kadınlar, çok miktarda sigara kullanan kişiler (sigara
kullanımı ağız içindeki iyileşmeyi baskılar ve implant başarısının
düşmesine neden olabilir), alkol ya da uyuşturucu madde bağımlıları,
baş ve boyun bölgesine yüksek dozda radyoterapi uygulanmış kişiler
implant için uygun adaylar değildir. Aynı zamanda yüksek tansiyon,
diyabet, bağ dokusu hastalıkları, hemofili ve önemli immun
yetersizlikleri gibi kronik hastalıkları ya da sistemik problemleri
bulunan kişiler implant için iyi bir aday değildir. Ancak
durumlarının derece ve ciddiyetine bağlı olarak implant
yerleştirilebilmeleri mümkün olabilir. Kortikosteroid ya da immun
sistemi baskılayıcı ilaç kullanan kişiler ve ciddi boyutta diş sıkma
ve gıcırdatma alışkanlığı olan kişilere ( implant üzerine aşırı yük
geleceği için) başarı riski yüksek olduğundan implant
önerilmemektedir.
Diş hekiminiz durumunuzu değerlendirerek,
iyi bir implant adayı olup olmadığınıza karar
verecektir.
Değerlendirme
Diş hekiminiz ağız ve dişlerinizi muayene eder ve medikal ve
dental sağlığınız hakkında sizden bilgi edinir. Panoramik röntgen
alınır ve diş hekiminiz implant/implantların yapılıp
yapılamayacağına karar verir. Daha sonra sizi yapılacak işlem, ücret
ve gelişebilecek komplikasyonlar açısından bilgilendirerek, sizin
istek ve gereksinimlerinizi de göz önünde bulundurarak size özel bir
tedavi planı hazırlar.
İmplant
Başarısızlıkları
İmplant cerrahisinde başarı şansı
%90’dan fazladır. Cerrahi sırasında travma, implant çevresinde
enfeksiyon, sigara kullanımı gibi kemik ve dişetine kan akışını
engelleyerek implantın kemik çevresine entegrasyonunu azaltacak
durumlar, implantın başarı şansını etkileyebilir. Aynı zamanda
sağlıklı kemiğin yetersizliği de implantın entegre olamamasına neden
olabilir. Yeterli kemik bulunmadığı durumlarda, implantlar
hareketsiz kalamadığı için kemikle entegrasyon gerçekleşemez.
İmplant Destekli
Protezler Nedir?
İmplant destekli protezler, implant üzerine yerleştirilen
ve implantlar tarafından desteklenen protezlerdir.
Hiç dişi
bulunmayan ancak yeterli kemik seviyesine sahip olan kişilerde
implant destekli protezler kullanılabilir. İmplant destekli protez
implantlar üzerine yerleştirilirken, klasik protezler dişeti üzerine
yerleştirilir ve bu nedenle ağızda sabit kalmaları daha
kısıtlıdır.
İmplant destekli protezlerin implantlar üzerine
yerleştirilebilecekleri özel ataşmanları bulunmaktadır. İmplant
destekli protezlerin takılıp çıkarılması da oldukça kolaydır. Ancak
aynı zamanda kuron ve köprü gibi sabit kullanılan protezlerin
yapılması da mümkündür. Diş hekiminiz size en uygun olan tipteki
protezi önerecektir.
İmplant Destekli
Protez Çeşitleri
İki tip implant destekli protez
vardır. Barlı ve ball ataşmanlı protezler olarak adlandırılırlar.
İkisinde de protezin altyapısı akriliktir. Barlı protezler en az üç
implant gerektirirken, ball ataşmanlı protezler için iki implant
yeterlidir.
1. Barlı
Protezler
Öncelikle 2-5 implant yerleştirilir.
Sonra çene kemiği kıvrımını takip eden ince bir metal bar bu
implantların üzerine yerleştirilir. Klips ya da başka tipteki ara
parçalar bar, protez ya da her ikisine birden yerleştirilir. Protez
barın üzerine uygun şekilde yerleştirilir ve klips ile yerine
oturtulur.
2. Ball Ataşmanlı
Protezler
Çene kemiğine yerleştirilen her implant
üzerine metal ataşman oturtularak, protez içindeki başka bir
ataşmana yerleştirilir. Birçok vakada implant üzerindeki ataşmanlar
küre şeklindedir (“erkek” ataşmanlar) ve protez içindeki yuvalarına
(“dişi” ataşmanlar) yerleşirler.
İmplant Destekli Kuron ve
Köprüler
İmplant destekli kuron ve köprüler, doğal
dişler yerine implantlardan destek alırlar. Çoğunlukla, her kayıp
dişe karşılık bir implant yerleştirilir ve kuronlar tek parça olacak
şekilde birbirine bağlanır.
Nerelerde
Kullanılır?
Birden fazla diş eksikliği varsa
implant destekli köprü kullanılabilir.
Doğal dişler ve çevre
dişeti dokuları sağlıklıysa, implant doğal dişin yanına
yerleştirilebilir. İmplantların yerleştirilebileceği ve
desteklenebileceği yeterli kemik yoksa, asıl implant işleminden önce
destek kemik dokusu oluşturulmalıdır.
Bir implant destekli köprü şu bölümlerden
oluşur:
Çene kemiğine yerleştirilen implant,
titanyumdan imal edilir.
İmplantı destekleyecek yeterli çene
kemiği mevcutsa ve boş alan sinire ya da sinüs boşluğuna çok yakın
değilse her kayıp diş yerine bir implant yapılabilir. Yeterli kemik
mevcut değilse, boşluk sinire ya da sinüse yakınsa, bir ya da iki
dişlik boş alan bırakılır.
• Silindir şeklindeki abutmentlar
titanyum, altın ya da porselenden imal edilir. İmplant üzerine
vidalanırlar. Geçmişte yapıştırıcı yardımıyla implanta yerleştirilen
abutmentlar günümüzde implanta vidalanır. Abutmentlar, dental
laboratuarda önceden hazırlanırlar.
• Restorasyon ( dişe
benzeyen bölüm) metal altyapılı porselen kuronların birbirine
bağlanarak oluşturduğu köprü şeklindedir.
İmplant Destekli Protezlerin
Bakımı
Protez günde en az iki kez çıkarılarak
temizlenmelidir. Aynı zamanda implant çevresi ve ataşmanlar da
dikkatlice temizlenmelidir. İmplant yapıldıktan sonraki ilk bir
yıl içerisinde, her üç ayda bir diş hekiminizi temizlik ve
kontroller için ziyaret etmelisiniz. Protezin her parçası sağlam
olup olmadıklarının görülmesi için diş hekiminiz tarafından test
edilir. Protez sabit olsa da çiğneme esnasında hafifçe kayabilir. Bu
hafif hareket nedeni ile protez dişetlerine sürtünerek hassas
noktaların oluşmasına neden olabilir. Diş hekiminiz bu ziyaretlerde
dişetlerinizi ve aynı zamanda kapanışınızı (üst ve alt dişlerinizin
karşı karşıya gelmesi) kontrol eder.
Barlı protez üzerindeki
klips ya da diğer ataşmanlar genellikle her 6-12 ayda bir
değiştirilir, çünkü plastikten yapılırlar ve sürekli olarak
kullanıldıklarından yıpranırlar.
İmplant Destekli Köprünüzün
Bakımı
Köprü ve dişeti arasında kalan alanı diş
hekiminizin önerdiği şekilde temizlemelisiniz. Bu tip temizlik için
özel olan bir diş ipi ya da küçük diş arası fırçası
kullanılabilir.
İlk yıl içinde her 3-4 ayda bir diş taşı
temizliği ve kontrol için diş hekiminizi ziyaret
etmelisiniz.
İmplant Destekli
Protezinizden Ne Bekleyebilirsiniz?
Klasik proteze
göre implant üstü protezler çok daha hareketsizdir. Konuşurken çok
daha rahat edersiniz ve protezinizin bollaşma ya da ağzınızdan
çıkması gibi durumlardan dolayı endişe etmenize gerek kalmaz.
İmplant destekli protez kullanmadan önce yiyemediğiniz yiyecekleri
yemeye başlayabilirsiniz ancak protezin zarar görmemesi için çok
sert ve yapışkan gıdalardan uzak durmalısınız.
Üst çenenizde
bir implant destekli proteziniz mevcutsa, klasik proteze göre daha
doğal hissedersiniz, çünkü implant destekli protez üst damağınızı
örtmeyecek şekilde hazırlanır.
|